Lada Suomenrinne "I am ready to be swallowed by a Stállu" (2025)
Ovdabearpmas: I’m ready to be swallowed by a Stállu
- Teksti
- Paavo J. Heinonen
- Sámegillii
- Jesse Ruokolainen
Bláđi bearpmas oidno bealli Lada Suomenrinne dáiddaduojis ”I’m ready to be swallowed by a Stállu”. Dat lea oassin Suoma valokuvataiteen museo -musea Näkymätön rotu -čájáhussii diŋgojuvvon ráiddu, mii kommentere čuovgagovaid, arkiverema sihke historjáčállosiid váldestruktuvrraid ja govvejeaddjiid geahčastagaid.
Leat olu molssaeavttut mo sáhttá dahkat – lea sadji, gos sáhtán navdit geahččái, ahte govas bivddu háldi suodjala mu. Dajašin nu, ahte mu govain leat elemeanttat, mat suodjalit kulturárbbi, boahtteáiggi, almmiid, maid geahčči ii vealttakeahttá oainne dahje ádde. Lea sadji, mas govvema árbevierut eai doala deaivása dahje dan orrunhámit eai heivege dan máilbmái, gos ieš barggan. Lea sadji, gos eará, eai-sápmelaš govvejeaddjiid govat Sámi duovdagiin eai šat muital duohtavuođa.”
Maiddái Valokuvataiteen museo čoakkáldagain leat olu namahis govat sápmelaččain. Arkiivagovain beaivváža mánáin ”váilot sin jogat, almmit ja namat”, muitala Suomenrinne. Bláđi bearbmagovva (sá. ”Lean gárvvis dasa, ahte Stállu njielasta mu”) symbolisere ceavzinnávccaid ja govvida dan, mo juoga nu buokčala ”leaibbi ivnniiguin” bahá sisa.
Lada Suomenrinne čállá barggustis govahallojuvvon áigelinjjá nu gohčoduvvon sámiid čuovgagovvema historjjás. Su geasuhit kámeraiguin dahkkojuvvon seremoniijat ja ođđa vuogit muitalit árktalaš diđolašvuođa birra. Suomenrinne dáiddalaš bargu vuođđuduvvá oktiigullevašvuođa dovdui sihke goruda ja eatnama gaskasaš traumai.
Oslos gitta Berlinii ja Girkonjárggas gitta New Yorkis iežas dáidaga ovdanbuktán Lada Suomenrinne oaččui geassemánus 2025 Nordea Taidesäätiö dáiddabálkkašumi. ”Suomenrinne dáiddadujiin otnábeaivve sápmelaš dáidda deaivvada globála olggosaddimiin”, 25 000 euro bálkkašumi juohkán ráđi ságadoalli Maija Tanninen-Mattila muitala.
Suomenrinne ja Jenni Laiti oktasaš čájáhus Alku-utopiat lea oidnosis Nelimarkka-museas Alajärvis 1.2.2026 rádjái. Dáiddárat muitaleaba čájáhusa temáid birra ná:
”Moai mátkkoštetne áiggis maŋos- ja ovddosguvlui, máilmmis nubbái ja molso karakteara ja hámi; máilbmi muhttašuvvá ja min orrun máilmmis muhttašuvvá seammás. Dalle go ráhkadetne dáidaga, moai letne johka, mainna letne ovttasbargan. Dalle go moai ovttasbarge eatnamiin, letne dat eana. Muhttašuvve iešguđetlágan ealli diŋgan, geađgin, muorran, vuovdin. Ean leat dušše guolli, baicce letne guolli jogas. Ean leat dušše muorra, muhto muorra vuovddis. Ean leat dušše eatnan eange áibmu, letne máilbmi.”
Jenni Laiti ja Lada Suomenrinne: ádjagiid álggut / alku-utopiat Nelimarkka-museas (Pekkolantie 115, Alajärvi) 1.2.2026 rádjái
Näkymätön rotu Suomen valokuvataiteen museos (Kaapelitehdas, Helsset) 8.3.2026 rádjái
Gáldun leat geavahan Suomen valokuvataiteen museo ja Nelimarkka-musea čájáhusteavsttaid ja Nordea Taidesäätiö ođđasiid.
